Kościół na świecie · 24 października 2026
Sanatorium Dekkerswald powstało jako katolickie miejsce odpoczynku i leczenia
Sanatorium Dekkerswald zostało otwarte w tysiąc dziewięćset trzynastym roku jako katolicki zakład leczniczy przeznaczony dla pacjentów cierpiących na gruźlicę, a placówką tą kierowały zakonnice ze zgromadzenia Zusters Onder de Bogen z Maastricht. Obiekt powstał w odpowiedzi na zapotrzebowanie w zhierarchizowanym społeczeństwie holenderskim na stworzenie oddzielnego miejsca rekonwalescencji wyznaczonego specjalnie dla wiernych kościoła rzymskokatolickiego, którzy wymagali długotrwałej opieki medycznej.
Lokalizacja ośrodka została wybrana w lasach położonych między Nijmegen a Groesbeek, ponieważ uważano, że świeże powietrze w otoczeniu natury jest kluczowym czynnikiem sprzyjającym zdrowiu. Głównym inicjatorem powstania placówki był lekarz Nicolaas Petrus van Spanje pochodzący z Amsterdamu, który dostrzegł brak odpowiedniej infrastruktury dla swojej grupy wyznaniowej. Finansowanie budowy oraz codziennego funkcjonowania sanatorium zapewniała organizacja o nazwie Vereniging Rooms-Katholieke Herstellingsoorden voor Longlijders en Zwakke Kinderen, przy czym koszty te były również wspierane ze środków publicznych, gdyż prowadzenie takich obiektów stanowiło przedsięwzięcie bardzo kosztowne.
Zakonnice zamieszkiwały ten sam kompleks co pacjenci i odpowiadały nie tylko za bezpośrednią pielęgnację chorych, ale także wykonywały szeroki zakres zadań pomocniczych. Do ich obowiązków należało prowadzenie kuchni, zajmowanie się administracją, praca w laboratorium, wykonywanie napraw technicznych oraz uczestnictwo we mszach świętych wraz z podopiecznymi. Sukces działania Dekkerswald doprowadził do szybkiego powstania innych katolickich sanatoriów, w tym obiektów Berg en Bosch w Bilthoven, De Klokkenberg w Breda oraz Hornerheide w Horn, do których również skierowano zakonnice z różnych kongregacji.
Od lat trzydziestych ubiegłego stulecia zaczęły pojawiać się regularne napięcia między lekarzami a siostrami zakonnymi, ponieważ personel medyczny zauważył, że wiedza medyczna posiadana przez zakonnice jest niewystarczająca. W rezultacie tej sytuacji do pracy zaczęto zatrudniać również pielęgniarki świeckie, które posiadały odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Przez pierwszą połowę dwudziestego wieku standardowym zaleceniem lekarskim w walce z gruźlicą pozostawało świeże powietrze, izolacja chorych oraz kilkumiesięczny pobyt w łóżku, gdyż w tamtym okresie nie istniało jeszcze skuteczne lekarstwo na tę chorobę płuc.
W latach pięćdziesiątych rozwój ambulatoryjnych metod leczenia gruźlicy sprawił, że tradycyjne sanatoria stały się zbędne, co doprowadziło do zmiany funkcji wielu placówek lub ich całkowitego zamknięcia. Dekkerswald przekształcono w ogólną klinikę chorób płuc, a Zusters Onder de Bogen zamieniły opiekę nad pacjentami na zadania duszpasterskie. Zakonnice definitywnie wycofały się z działalności w tym miejscu dopiero w latach osiemdziesiątych z powodu starzenia się społeczności zgromadzenia. Klinika została przejęta przez RadboudUMC w dwa tysiące dziewiątym roku, a opieka pulmonologiczna zakończyła się tam w dwa tysiące dwudziestym drugim roku. Archiwum stowarzyszenia prowadzącego dawne placówki zostało przekazane na przechowanie do KDC.