Vervolging · 22 oktober 2026
Overlevenden eisen waarheid en archieven over voormalige instellingen voor vrouwen
Overlevenden van het Patronaat voor de Bescherming van de Vrouw hebben de staat en de katholieke kerk opgeroepen om verder te gaan dan symbolisch vergeven. Zij eisen een officiële erkenning van het gebeurde en de opening van archieven om de volledige waarheid boven water te krijgen. Deze eis werd tijdens een hoorzitting in het Catalaanse parlement naar voren gebracht, waar een onderzoekscommissie zich buigt over de onderdrukking binnen deze instellingen. De getuigen benadrukten dat zij geen liefdadigheid wensen, maar uitsluitend feitelijke opheldering over het verleden.
De betrokken instellingen functioneerden als gevangenissen voor zonden waar geen sprake was van rechtmatige processen of bewijsvoering voor veroordelingen. Jonge vrouwen werden er opgesloten omdat zij afweken van de morele normen van het voormalige regime, omdat zij lesbisch waren of omdat zij buiten het huwelijk zwanger waren geraakt. Getuigen verklaarden dat zelfs gedachten of handelingen die niet plaatsvonden, binnen deze muren als strafbaar werden beschouwd. Het systeem opereerde zonder juridische grondslag en berustte op willekeurige opsluiting van meisjes en vrouwen die niet pasten in het gewenste maatschappelijk plaatje.
Deze reformatorische inrichtingen waren actief van negentienhonderdeenenviertig tot negentienhonderdvijfentachtig en vielen onder het ministerie van Justitie. De verschillende religieuze orden, waaronder de orde van de Aanbidsters, traden op als de uitvoerende arm van de staat binnen deze muren. Er bestond een nauwe samenwerking waarbij de staat zorgde voor de opsluiting en de kerk verantwoordelijk was voor de ideologische vorming. Doelstelling van dit systeem was het volledig tenietdoen van de persoonlijkheid van de geïnterneerden door middel van stilte, gebed en dwangarbeid die onderwerping moesten afdwingen.
De jonge vrouwen kregen in de meeste gevallen door hun eigen families te horen dat zij naar deze centra moesten. Eenmaal binnen werden zij onderworpen aan fysieke en psychische straffen die gericht waren op totale gehoorzaamheid. Daarnaast verrichtten de geïnterneerden verplichte arbeid zonder enige vorm van beloning voor diverse bekende ondernemingen. Er werd gewerkt voor fabrikanten van schrijfgerei, voor kledingmerken, voor koekjesfabrieken en voor grote warenhuisketens. De overlevenden eisen nu niet alleen erkenning van het leed, maar ook financiële compensatie voor de jarenlange gedwongen arbeid die zij hebben verricht.
Tijdens de bijeenkomst waren vertegenwoordigers van vrijwel alle politieke partijen aanwezig, met uitzondering van drie specifieke formaties die verstek lieten gaan. De getuigen werden bijgestaan door familieleden en leden van een vereniging die slachtoffers van represailles ondersteunt. Dit Catalaanse parlement is de eerste instantie in het land die een formeel onderzoek instelt naar het functioneren van dit patronaat. De hoop is gevestigd op een uitkomst die deze historische onderdrukking alsnog voor de rechter kan brengen.