Kultura i idee · 24 października 2026
Stolica Apostolska wzywa do umieszczenia godności ludzkiej w centrum walki z przestępczością
Delegacja Stolicy Apostolskiej wystąpiła w poniedziałek 19 października w Wiedniu podczas drugiego posiedzenia trzynastej sesji Konferencji Stron Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, wzywając do skoncentrowania wysiłków na ochronie godności każdej osoby ludzkiej. Przedstawiciel dyplomatyczny podkreślił, że działania muszą wykraczać poza same środki karne i represyjne, integrując elementy prewencji oraz ochrony jako kluczowe składniki skutecznej strategii.
Arcybiskup Luca Marabese, doradca przy Stałej Misji przy organizacjach międzynarodowych w Wiedniu, wskazał pięć obszarów budzących szczególne zaniepokojenie. Pierwszym z nich jest pilna potrzeba skierowania środków zapobiegawczych na edukację i ochronę młodzieży, która stanowi cel grup przestępczych wykorzystujących jej kruchość. Dyplomata wyjaśnił, że zaangażowanie na rzecz prewencji przestępczości musi rozpoczynać się w rodzinie, gdzie rodzice są pierwszymi i głównymi wychowawcami, przy wsparciu szkół, społeczeństwa obywatelskiego oraz organizacji inspirowanych religijnie. Wspólne działanie tych podmiotów może promować kulturę legalności opartą na odpowiedzialności. Konieczne jest również zapewnienie młodzieży możliwości rozwoju edukacyjnego i zawodowego, aby mogła przeciwstawiać się presji sieci przestępczych.
Drugim zidentyfikowanym zagrożeniem jest nielegalny handel migrantami oraz wynikający z niego handel ludźmi. Sieci przestępcze korzystają z sytuacji podatności, aby eksploatować migrantów i osoby znajdujące się w trudnym położeniu. Zjawisko to jest napędzane przez niestabilność geopolityczną i konflikty zbrojne, które tworzą żyzny grunt dla handlu ludźmi i przestępczości wymuszonej. W tym przypadku ofiary są zmuszane do podejmowania działalności przestępczej, a następnie traktowane jak kryminaliści, zamiast otrzymywać prawo do ochrony, wsparcia, pomocy i sprawiedliwości. Sytuację tę pogarsza coraz bardziej rozpowszechnione niewolnictwo cyfrowe, które skłania osoby do uczestnictwa w oszustwach finansowych.
Technologie cyfrowe umożliwiają również sieciom przestępczym docieranie do małoletnich poprzez uwodzenie, przymus, szantaż oraz produkcję i rozpowszechnianie treści o charakterze pedopornograficznym. Niezbędna jest synergia między współpracą międzynarodową, skutecznym egzekwowaniem prawa oraz odpowiednimi ramami regulacyjnymi. Ochrona małoletnich w środowisku online została określona jako odpowiedzialność compartilhada przez państwa, rodziny, szkoły, społeczeństwo obywatelskie i dostawców technologii. Młodzi ludzie muszą otrzymać narzędzia pozwalające im rozpoznawać manipulacje i bronić swojej godności w przestrzeni cyfrowej.
Przestępczość zorganizowana wymierzona jest również w dobra kultury. Kradzieże, clandestyczne wykopaliska oraz nielegalny handel i eksport zabytków pozbawiają społeczności nie tylko przedmiotów o wartości artystycznej czy historycznej, ale także namacalnych wyrażeń ich historii, pamięci i dziedzictwa duchowego. Szczególnie dotkliwe są kradzieże przedmiotów religijnych, które mogą naruszyć zdolność wspólnot religijnych do zachowania, praktykowania i przekazywania swojej wiary oraz tradycji.
Ostatnim wskazanym obszarem są przestępstwa szkodzące środowisku naturalnemu. Sieci przestępcze czerpią korzyści z wyzysku i nielegalnego handlu zasobami naturalnymi, wyrządzając krzywdę społecznościom i pozbawiając przyszłe pokolenia środków do życia. Podkreślono odpowiedzialność za troskę o stworzenie, która powinna wzmacniać determinację w zapobieganiu przestępstwom środowiskowym i zachęcać społeczności do szanowania stworzenia oraz zachowania nienaruszalności godności ludzkiej. Całość wystąpienia podsumowano stwierdzeniem, że walka z międzynarodową przestępczością zorganizowaną musi łączyć rygorystyczne stosowanie prawa z adekwatnymi środkami prewencji i ochrony.