Spór teologiczny wokół relacji między katolicyzmem a islamem

white blue and red floral glass — Ilse Orsel / Unsplash

Włoscy biskupi wywołali dyskusję teologiczną poprzez sformułowania zawarte w przesłaniu przygotowanym na 37. Dzień dialogu między katolikami a żydami, który zaplanowano na 17 stycznia 2026 roku.

Dokument opracowany przez CEI odnosi się do wspólnej tradycji dzieci Abrahama, wskazując, że błogosławieństwo Boga oraz przymierze z Nim nie dotyczą wyłącznie żydów i chrześcijan, ale obejmują również muzułmanów. Biskupi określają islam jako inny głos wiary abrahamickiej. Takie podejście opiera się na biblijnych odniesieniach do błogosławieństwa, jakie Bóg wypowiedział dla Agar i jej syna Ismaela.

Kwestia ta stanowi punkt sporny, ponieważ w ujęciu biblijnym, żydowskim i chrześcijańskim, obietnica błogosławieństwa dla Abrahama i Izaaka staje się przymierzem, którego nie oferuje się w taki sam sposób Agar, Ismaelowi oraz ich potomkom. Z kolei religia islamska uznaje się za spadkobiercę tego błogosławieństwa.

Analiza dokumentów Soboru Watykańskiego wykazuje różnice w definiowaniu tych relacji. Dokument Lumen gentium z listopada 1964 roku stwierdza, że muzułmanie adorują wraz z chrześcijanami jedynego Boga, podczas gdy dokument Nostra aetate z października 1965 roku ogranicza się do stwierdzenia, że adorują oni jedynego Boga.

Papieże prezentowali w tej sprawie różne postawy. Jan Paweł II twierdził, że chrześcijanie i muzułmanie adorują tego samego Boga, uznając ich przynależność do tradycji abrahamickiej. Franciszek w egzorcyzacji Evangelii gaudium cytuje Lumen gentium, a wspólnie z imamem Al-Azhar Ahmad Al-Tayyeb podpisał Dokument o ludzkim braterstwie, co doprowadziło do budowy Domu Rodziny Abrahama w Abu Dhabi, łączącego synagogę, meczet i kościół. Benedykt XVI wykazywał większą ostrożność w kwestii mówienia o tym samym Bogu i wspólnej rodzinie abrahamickiej, kładąc większy nacisk na wymiar kulturowy i wartościowy dialogu niż na teologiczny.