Kościół domaga się sprawiedliwości po odkryciu masowego grobu na Sri Lance

Kościół katolicki wezwał do ujawnienia prawdy i sprawiedliwości w związku z odkryciem masowego grobu w Chemmani, znajdującego się na półwyspie Jaffna w północnej części Sri Lanki.

Zespół ekspertów z zakresu medycyny sądowej oraz archeologów zakończył w sierpniu trzecią kampanię wykopalisk, która rozpoczęła się w 2025 roku pod nadzorem Sądu w Jaffnie. Do tej pory odnaleziono grupy kości i szkieletów, których łączna liczba wynosi 583, choć nie oznacza to odkrycia dokładnie takiej liczby ciał. Specjaliści natrafili na szczątki, które ze względu na swoje wymiary i cechy mogą należeć do dzieci oraz noworodków. Niektóre szkielety znajdowały się pod warstwami ziemi w pozycji siedzącej z zawiązanymi rękami lub z ramionami skrzyżowanymi za plecami.

Miejsce to pozostawało tajemnicą od 1998 roku, kiedy to żołnierz singaleski wskazał ten obszar jako miejsce pochówku osób, które zaginęły i zostały zabite podczas kampanii przemocy. W 1999 roku, podczas pierwszych wykopalisk, odnaleziono 15 ciał, jednak kolejne działania podjęto dopiero w 2025 roku. Obecnie oczekuje się na wyniki analizy DNA oraz badań sądowych, które mają pomóc w identyfikacji ofiar i odtworzeniu ich więzi rodzinnych.

Ksiądz Augustine Anthonipillai, dyrektor Komisji Sprawiedliwości i Pokoju Diecezji Jaffna, zorganizował pokojową manifestację w Chemmani, w której uczestniczyło około stu osób, w tym księża, zakonnicy i świeccy katolicy. Wydarzenie poprzedziła procesja z pomnika świętego Judy Tadeusza w dzielnicy Ariyalai. Kościół domaga się, aby cały proces, od wykopalisk po przypisanie odpowiedzialności, był niezależny, wiarygodny i skoncentrowany na ofiarach.

Podczas protestu odczytano list otwarty do Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych, Volkera Türka. W dokumencie zawarto prośbę o przeprowadzenie obiektywnego międzynarodowego śledztwa, niezależne analizy DNA i sądowe, ochronę świadków oraz obrońców praw człowieka. Wezwano również do odzyskania i konserwacji szczątków zgodnie z Protokołem z Minnesoty, który określa zasady badania potencjalnie bezprawnych zgonów, aby zapobiec zniszczeniu dowodów.

Choć masowy grób znajduje się w regionie dotkniętym konfliktem między większością singaleską a separatystami z mniejszości tamilskiej, nie można go automatycznie powiązać z wojną domową, która trwała 26 lat i zakończyła się w 2009 roku. Rodziny osób zaginionych domagają się jednak odpowiedzi na pytania o to, czy ich bliscy zostali torturowani i zabici przez jedną z walczących stron. Stowarzyszenie Ared, zrzeszające rodziny zaginionych, podkreśla konieczność włączenia międzynarodowych ekspertów do śledztwa, podczas gdy rząd Sri Lanki twierdzi, że priorytetem jest dochodzenie prowadzone przez organy krajowe, z ewentualną współpracą międzynarodową.