Wereldkerk · 24 oktober 2026
Paus Leo XIV roept politieke leiders op om huwelijk en gezin te beschermen
Paus Leo XIV heeft tijdens zijn wekelijkse algemene audiëntie op het Sint-Pietersplein een dringende oproep gericht aan alle personen met politieke verantwoordelijkheid om het welzijn van het huwelijk en het gezin te waarborgen. Deze boodschap vormde het hoogtepunt van zijn voortgezette reeks catechesen over de documenten van het Tweede Vaticaans Concilie, waarbij hij specifiek inging op de leer van de Kerk betreffende de fundamentele eenheid van het echtpaar en de familie. De paus benadrukte dat het beschermen van deze instellingen niet slechts een interne kerkelijke aangelegenheid is, maar een cruciale voorwaarde voor de gezonde ontwikkeling van de gehele menselijke samenleving.
In zijn toespraak baseerde de paus zich op de pastorale constitutie Gaudium et spes, een document dat door het Tweede Vaticaans Concilie werd aangenomen en dat de verhouding tussen de Kerk en de moderne wereld behandelt. Hij wees erop dat het tweede deel van dit document bijzondere aandacht schenkt aan de meest urgente vragen van onze tijd, waaronder de aard van het huwelijk en de rol van het gezin. Volgens de interpretatie van de paus stelt het conciliedocument dat het welzijn van de individuele persoon en van de christelijke gemeenschap onlosmakelijk verbonden is met een gezonde toestand van de gemeenschap die voortkomt uit het huwelijk en het gezinsleven. Een verstoring van deze basis heeft derhalve directe gevolgen voor de stabiliteit van de bredere maatschappij.
De paus ontwikkelde een diepgaande theologische reflectie over de aard van het huwelijk, dat hij beschreef als meer dan louter een juridisch contract. Het is een levensgemeenschap die gefundeerd is in wederzijdse liefde, zelfgave en trouw. Leo XIV citeerde de woorden van Jezus uit het Evangelie volgens Matteüs, waarin staat dat echtgenoten niet langer twee zijn maar één vlees. Deze vereniging vormt de basis voor de onontbindbare eenheid van het huwelijk en de roeping tot volledige trouw. De liefde tussen de echtgenoten omvat het hele leven en vindt een bijzonder uitdrukking in het samen verwelkomen en opvoeden van kinderen. Door het sacrament van het huwelijk krijgt deze menselijke liefde een specifieke christelijke betekenis en wordt zij versterkt door de verlossende kracht van Christus.
Verder legde de paus uit dat de huwelijkse liefde niet gereduceerd kan worden tot fysieke aantrekkingskracht, hoewel deze dimensie er deel van uitmaakt. Deze liefde omvat de volledige wil, de gevoelens en het vermogen van de mens om zich aan de ander te geven. Zij uit zich in tederheid, zorg en concrete daden gedurende de verschillende fasen van het dagelijks leven. De paus onderstreepte dat man en vrouw dezelfde waardigheid bezitten en dat de huwelijkse liefde hun hele persoon omvat. De bijzondere intimiteit tussen de echtgenoten versterkt hun wederzijdse zelfgave en verdiept de gemeenschappelijke vreugde. Het huwelijk is daarmee een levenslange roeping om samen te groeien in liefde, trouw en verantwoordelijkheid, gebaseerd op een duurzaam besluit om het beste voor de ander te zoeken.
Een belangrijk onderdeel van de catechese handelde over de vruchtbaarheid als een essentieel aspect van de huwelijkse liefde. Met verwijzing naar Gaudium et spes noemde de paus kinderen de grootste gave van het huwelijk. Door leven te schenken en kinderen op te voeden, worden echtgenoten medewerkers in de liefde van God de Schepper. De paus benadrukte echter ook de zware verantwoordelijkheid die met het ouderschap gepaard gaat. Echtgenoten moeten weloverwogen beslissingen nemen, rekening houdend met hun eigen welzijn en dat van de kinderen, zowel de geboren als de ongeboren kinderen. Dit vereist een geweten dat gevormd is in overeenstemming met de geboden van God, zoals deze door het leergezag van de Kerk in het licht van het Evangelie worden uitgelegd.
De paus verbond deze visie op het ouderschap direct met de bescherming van het menselijk leven vanaf het allereerste begin. Hij herinnerde eraan dat Gaudium et spes leert dat er de grootste zorg voor het leven vanaf de bevruchting moet zijn en dat abortus en kindermoed vermeden moeten worden. Er bestaat geen werkelijke tegenstelling tussen het gebod van God over de vruchtbaarheid van het leven en de eisen van ware huwelijkse liefde. Beide principes horen samen binnen een holistische visie op de mens. Respect voor het leven en respect voor de huwelijkse liefde zijn geen tegenstrijdige waarden, maar versterken elkaar.
Tot slot beschreef Leo XIV het gezin als een school voor diepere menselijkheid en als de basis van de samenleving. Het is de plaats waar mensen fundamenteel leren liefhebben, verantwoordelijkheid dragen, solidariteit tonen en samenleven. De betekenis hiervan reikt verder dan de eigen familiekring en beïnvloedt de ontwikkeling van de hele samenleving. De paus sloot zijn toespraak af met een gebed tot de Heilige Familie van Nazaret, met het verzoek dat zij de weg wijst en alle gezinnen over de hele wereld beschermt. Hij verwees daarbij ook naar eerdere discussies binnen de Kerk over de pastorale uitdagingen waar gezinnen mee geconfronteerd worden.